Bụt hiện

 

Bụt hiện 

Trong kho truyện cổ Việt Nam 

Ta thường thấy Bụt siêu phàm hiện thân 

Cứu người thoát khổ khi cần

Đem an bình đến thế nhân mọi đường 

Bụt là ánh sáng tình thương 

Là dòng nước mát, ánh dương giữa đời

Từ ngày Bụt hiện khắp nơi 

Tham, sân, si - bỗng không mời mà đi 

Công trình chứng ngộ diệu kỳ 

Bụt đem ánh sáng xóa đi mê mờ

Bảy tuần thiền định - một giờ 

Sao mai xuất hiện - bất ngờ liễu tri

Tam minh chứng ngộ một khi

Lục thông quét sạch tức thì vô minh

Bấy giờ lúc Bụt hiện hình 

Thần thông hiển lộ tài tình phóng quang 

Chiếu soi cảnh khổ muôn vàn 

Cho trần gian được trăm ngàn phước ân

Nhờ ơn chánh pháp xoay vần 

Ngày nay còn hưởng một phần pháp âm 

Chắp tay kính lễ âm thầm 

Mong sao Bụt hiện trong tâm mỗi người…

Mong từ quang chiếu muôn nơi 

Niệm Bụt, nhớ Bụt - người ơi ghi lòng.

Kính mừng ngày Phật thành đạo-8/12 Ất Tỵ

Đức Kiên 

Chuyên đề “MIS và cuộc sống”

 

LỜI NÓI ĐẦU

Ngày nay, chúng ta đang sống trong thời đại thông tin, tri thức, nơi mà những tiến bộ về CNTT và kỹ thuật số ảnh hưởng to lớn đến mọi phương diện của cuộc sống, từ học tập, làm việc, kinh doanh, giải trí, mua sắm, ăn uống, khám chữa bệnh… Vì vậy, chúng ta thường nghe nhiều về chuyển đổi số, việc ứng dụng AI (trí tuệ nhân tạo) trong nhiều lĩnh vực không còn xa lạ nữa. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu hết giá trị và tầm quan trọng của các ứng dụng CNTT-KTS trong đời sống hiện đại.

Trước tiên, chúng ta cần phải hiểu về Hệ thống Thông tin Quản lý (HTTTQL) một thuật ngữ chỉ chung cho các loại hệ thống số mà chúng ta đang sử dụng ngày nay (như: email, web, TPS, DSS, KMS, ERP, CRM, thương mại điện tử, ngân hàng điện tử, chính phủ điện tử…), đồng thời cũng là tên gọi một ngành học liên quan đến việc ứng dụng CNTT-KTS trong công tác quản lý, nhằm cải thiện hiệu quả vận hành. Bằng việc khai thác sức mạnh của dữ liệu, công nghệ mới, như: điện toán đám mây, tự động hóa, mạng xã hôi, di động, khai mỏ dữ liệu, AI, robotic, IoT, blockchain… để giúp việc ra quyết định và giải quyết vấn đề trở nên hiệu quả, nhanh chóng và thông minh hơn. Vì vậy, HTTTQL vừa là một ngành học thuật độc lập mang tính liên ngành, vừa là một cột trụ quan trọng của bất kỳ trường Kinh Doanh và Quản lý nào. Các khối kiến thức chuyên môn trong ngành HTTTQL về định lượng, công nghệ và khoa học ra quyết định đều là mảng kiến thức bắt buộc của hầu hết các trường kinh doanh trên thế giới như Harvard, MIT, MSM, AIT, RMIT…

Với sự dịch chuyển sang kinh tế số, điểm nhấn của đào tạo và nghiên cứu về Quản trị Kinh doanh hiện nay thường tập trung vào lĩnh vực HTTTQL thay vì các lĩnh vực truyền thống. Nhiều trường đại học kinh tế và kỹ thuật ở Việt Nam đang mở các ngành HTTTQL để bắt hướng phát triển như Đại học Kinh tế Quốc dân, Đại học Ngoại thương, Đại học Bách khoa Hà Nội, các trường thuộc Đại học Quốc gia TP.HCM (như Đại học Kinh tế – Luật, Đại học CNTT, Đại học KHTN), Đại học Ngân hàng TP.HCM, Đại học Thương mại, Đại học Tài chính – Marketing, và Đại học Công nghệ TP.HCM. Về nghiên cứu, HTTTQL là một lĩnh vực học thuật quan trọng, đang nổi lên, với nhiều tạp chí khoa học, hội thảo hằng năm, như: ICCSA, KMIS, ISBM, ICTA, HEALTHINF…

Chính vì vậy, HTTTQL ngày nay đã trở thành một ngành đào tạo nhân lực chiến lược cho chuyển đổi số và công cuộc hiện đại hóa đất nước. Các kiến thức của khối ngành HTTTQL ngày càng trở nên quan trọng trong thời đại số. Một số môn học như Phân tích học Kinh doanh, Thương mại Điện tử, Hệ thống Thông tin quản lý, Phân tích Dữ liệu, Trí tuệ Nhân tạo, Dữ liệu lớn, Khoa học dữ liệu… là các mảng kiến thức cốt yếu của các nhà quản lý hiện tại và tương lai. Các kết quả dự báo về thị trường lao động cho thấy nhu cầu nguồn nhân lực về lĩnh vực HTTTQL ngày càng nhiều trong thời đại thông tin kỹ thuật số. Do đó, hiểu biết về HTTTQL và những ứng dụng của nó trong đời sống là một chìa khóa quan trọng cho sự thành công của bất cứ ai.

Tuyển tập này là tập hợp của nhiều bài viết riêng lẻ về các chủ đề khác nhau, liên quan đến HTTTQL (MIS) và những khía cạnh liên quan đến MIS trong cuộc sống, như: phân biệt thông tin đúng sai, nguyên lý về an toàn thông tin, cách thức ra quyết định tốt dựa trên thông tin, cải tiến quy trình kinh doanh, giới thiệu một số công cụ, những mối đe dọa từ TMĐT xuyên biên giới, ảnh hưởng hai mặt của công nghệ, AI và robotic… Hy vọng, những bài viết này sẽ giúp người đọc có thêm hiểu biết về lĩnh vực HTTTQL (MIS), một lĩnh vực rất quan trọng và cần thiết trong kỷ nguyên số. Trên cơ sở đó, có thể khai thác hiệu quả sức mạnh của công nghệ và hạn chế những khía cạnh tiêu cực của việc lạm dụng công nghệ, và có thể xây dựng mối quan hệ cùng chung sống giữa con người và robot, hướng tới một xã hội hiện đại, chất lượng sống được nâng cao và bảo vệ các giá trị truyền thống của con người. Xin trân trọng giới thiệu đến quý độc giả và mong nhận được các góp ý của bạn đọc gần xa để tuyển tập ngày càng hoàn thiện hơn.

Xin cảm ơn và kính chúc sức khỏe, thành công, hạnh phúc!

Tác giả kính bút.

 

Trí tuệ nhân tạo – những lợi ích và hạn chế

 

Trong kỷ nguyên số, Trí tuệ nhân tạo (AI) đã trở thành một trong những công nghệ có sức ảnh hưởng mạnh mẽ nhất đến mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Từ giáo dục, y tế, sản xuất cho đến thương mại điện tử, AI đang dần thay đổi cách chúng ta làm việc, học tập và ra quyết định. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích vượt trội, AI cũng đặt ra không ít thách thức và hạn chế cần được nhìn nhận một cách khách quan khi sử dụng nó trên thực tế. Điều quan trọng là chúng ta cần tránh cái nhìn cực đoan về AI, hoặc quá thần tượng nó (như đề xuất đưa AI vào dạy ở bậc tiểu học) và chỉ thấy những lợi ích tuyệt vời mà quên mất những hiểm họa bên dưới, hoặc quá đề phòng và lo sợ các tác động tiêu cực của AI (như cấm đoán việc sử dụng), lo ngại AI chiếm mất việc làm, học sinh mất khả năng suy nghĩ độc lập, con người bị kiểm soát bởi máy móc… mà không nhận ra những tiềm năng to lớn của công nghệ này. Dưới đây là tóm tắt một vài lợi ích và hạn chế của AI để chúng ta cùng hiểu một cách toàn diện về AI, từ đó có những quyết định sử dụng công nghệ này một cách đúng đắn, nhằm đạt được hiệu quả trong học tập và làm việc.

1. Những lợi ích của AI

·       Trong quản lý và ra quyết định: AI hỗ trợ phân tích dữ liệu lớn (Big Data) nhanh chóng, giúp nhà quản lý đưa ra quyết định chính xác hơn. Các hệ thống dự báo dựa trên AI có thể nhận diện xu hướng thị trường, hành vi khách hàng, từ đó tối ưu hóa chiến lược kinh doanh.

·       Trong giáo dục: AI tạo ra các nền tảng học tập cá nhân hóa, kết hợp với e-learning, AI giúp sinh viên học theo tốc độ và phong cách học tập của riêng mình. AI cũng có thể là công cụ chấm điểm tự động và là trợ lý ảo giúp giảng viên tiết kiệm thời gian, tập trung vào việc phát triển nội dung bài giảng và tương tác với người học.

·       Trong y tế: AI hỗ trợ bác sĩ trong việc chẩn đoán bệnh qua hình ảnh y khoa (như X-quang, MRI) với độ chính xác cao. Ngoài ra, các hệ thống AI có thể dự đoán nguy cơ bệnh tật dựa trên hồ sơ sức khỏe của bệnh nhân, giúp bệnh viện đưa ra các biện pháp phòng ngừa sớm.

·       Trong sản xuất và logistics: Robot AI giúp tăng năng suất, giảm sai sót trong dây chuyền sản xuất, đặc biệt đối với các công việc nặng nhọc, nguy hiểm mà công nhân con người không muốn làm. Bên cạnh đó, AI còn giúp tối ưu hóa chuỗi cung ứng, lên kế hoạch sản xuất, quản lý kho, giảm chi phí vận hành và nâng cao hiệu quả phân phối, giao hàng.

·       Trong đời sống hàng ngày: Các trợ lý ảo (như chatbot, voice assistant) giúp con người xử lý công việc nhanh hơn, hiệu quả hơn. Ngoài ra, AI trong thương mại điện tử còn giúp gợi ý các sản phẩm phù hợp theo nhu cầu khách hàng, giúp nâng cao trải nghiệm khách hàng.

2. Một vài hạn chế của AI

·       Vấn đề đạo đức và quyền riêng tư: AI thu thập và xử lý khối lượng dữ liệu khổng lồ, dẫn đến nguy cơ xâm phạm quyền riêng tư. Một số quyết định của AI đôi khi thiếu minh bạch, gây khó khăn trong việc xác định trách nhiệm. Đặc biệt, nếu AI được sử dụng như 1 công cụ tránh đạo văn, tạo dữ liệu giả, và làm bài giúp sẽ gây ra những vấn đề nghiêm trọng về liêm chính học thuật.

·       Nguy cơ mất việc làm: Tự động hóa có thể khiến nhiều công việc truyền thống biến mất, tạo ra áp lực thất nghiệp, không chỉ ở các công việc chân tay mà cả ở các công việc trí óc, văn phòng. Bên cạnh đó, người lao động cần phải liên tục học hỏi, nâng cao kỹ năng để cạnh tranh với máy móc và thích ứng với môi trường lao động mới.

·       Hạn chế về tính sáng tạo và cảm xúc: AI mạnh về xử lý logic và dữ liệu, nhưng chưa thể thay thế khả năng sáng tạo, trực giác và cảm xúc của con người. Ngày nay AI có thể tạo ra những bức tranh, bài thơ, bản nhạc giúp con người. Tuy nhiên, việc lạm dụng sẽ làm giảm đi các tác phẩm chất lượng. Về lâu dài, vai trò của con người vẫn là trung tâm của hoạt động sáng tạo, AI khó có thể làm tốt như con người được.

·       Rủi ro về an ninh: AI có thể bị lợi dụng để tạo ra các cuộc tấn công mạng tinh vi, những lỗ hổng bảo mật khó dự đoán. Đặc biệt, với khả năng học và tự điều chỉnh hành vi, các hệ thống hỗ trợ bởi AI có thể dẫn đến nguy cơ mất quyền kiểm soát. Ngoài ra, công nghệ deepfake gây nguy cơ lan truyền thông tin giả mạo, ảnh hưởng nghiêm trọng đến xã hội.

3. Một số lời khuyên về sử dụng AI hiệu quả

Từ những phân tích về lợi ích và hạn chế trong việc sử dụng công cụ trí tuệ nhân tạo trên, ta cần phải học cách để sự dụng AI một cách hiệu quả và tránh sự lệ thuộc một cách quá mức vào công nghệ này. Một vài lời khuyên cho việc sử dụng AI một cách phù hợp có thể tóm tắt như sau:

·       Kết hợp AI với tri thức con người: AI nên được xem là công cụ hỗ trợ, không phải sự thay thế hoàn toàn. Người sử dụng cần kết hợp thông tin từ AI với kinh nghiệm và trực giác của mình để ra quyết định.

·       Đảm bảo tính minh bạch và đạo đức: Xây dựng các quy định rõ ràng về quyền riêng tư và trách nhiệm của người sử dụng khi ứng dụng các công cụ AI trong từng tình huống. Đặc biệt, cần chú trọng đến giá trị đạo đức khi sử dụng AI, để tránh hành vi gian lận hoặc gây hại cho xã hội. Tăng cường kiểm soát và điều chỉnh khi sử dụng AI trong thực tế.

·       Đầu tư vào đào tạo và nâng cao kỹ năng: Người sử dụng cần được trang bị kiến thức về CNTT, phân tích dữ liệu và các hiểu biết liên quan. Các trường đại học nên tích hợp môn học về AI vào chương trình đào tạo, đồng thời đưa ra các khuyến nghị về chuẩn mực sử dụng AI.

·       Ứng dụng AI phù hợp theo từng lĩnh vực cụ thể: Trong giáo dục: cần chọn và dùng AI để cá nhân hóa học tập, nhưng vẫn giữ vai trò dẫn dắt của giảng viên trong việc dạy, học và đánh giá khả năng tư duy của người học. Trong doanh nghiệp: cần triển khai các công cụ AI để tối ưu hóa vận hành, tăng hiệu quả kinh doanh, nhưng cũng cần hiểu rõ về tính 2 mặt của công nghệ này để có thể can thiệp, điều chỉnh khi cần, và nên có chiến lược quản trị rủi ro phù hợp.

Tóm lại, AI là một bước tiến công nghệ mang tính cách mạng, mở ra nhiều cơ hội để nâng cao năng suất công việc, hiệu quả quản lý, cải thiện chất lượng cuộc sống và thúc đẩy sự phát triển kinh tế – xã hội. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, AI cũng có nhiều hạn chế. Vì vậy, nếu không được sử dụng một cách có trách nhiệm, AI cũng có thể tạo ra những hệ lụy nghiêm trọng. Chúng ta cần hiểu rõ về hậu quả, trách nhiệm đạo đức và pháp lý của các quyết định đưa ra bởi/ dựa trên AI, và con người phải chịu trách nhiệm cuối cùng trong việc sử dụng và đưa ra các quyết định đó. Vì vậy, điều quan trọng nhất là biết cách khai thác AI như một công cụ hỗ trợ thông minh, đồng thời duy trì vai trò trung tâm của con người trong mọi quyết định. Có như vậy, AI mới có thể đồng hành cùng con người một cách hiệu quả và mang lại lợi ích thực sự cho chúng ta trong công việc và cuộc sống.

PGS.TS. Phạm Quốc Trung
(Khoa Quản lý Công nghiệp, Trường ĐHBK TP.HCM)

Chạy lũ

Chạy lũ

Năm nay lũ lụt thật thảm thương

Mưa lớn tràn về nước bốn phương

Thủy điện - thiên tai cùng một lúc

Nước lũ dâng cao bít mọi đường

Phú Yên, Đắc Lắc đến Nha Trang

Nước dâng đến nóc, lũ ngập tràn

Ai người chạy kịp, ai mắc kẹt

Ba bốn ngày trời, ôi tan hoang

Thiên tai, nước lũ bởi lòng tham

Tàn phá môi trường, rừng nát tan

Chỉ nghỉ lợi mình, quên kẻ khác

Lũ về, nhà cửa, một màu lam

Lũ lụt là do bởi con người

Hãy lo khắc phục, chớ đổ trời

Xây dựng quy trình cho khoa học

Kẻo lũ năm sau... lại trời ơi...

Sống chung cùng lũ, giảm thiên tai

Tôn trọng môi trường, cùng đắp xây

Chớ có kiêu căng cùng ích kỷ

Mạng người là quý, hãy dừng tay...

Sẻ chia nỗi khổ của người dân

Chung tay, khắc phục, lũ lui dần

Bảo vệ núi rùng, cùng chung sống

Đắp xây, dựng lại mái nhà chung...

PQT (1/12/25)

Mừng ngày nhà giáo

Mừng ngày nhà giáo

Nhà giáo mỗi năm có một ngày

Chúc mừng ghi nhớ – học điều hay

Kính thầy xin hãy ra công học

Quý chữ thì nên gắng sức ngay

Lễ phép làm đầu – câu giáo dục

Tri ân trong dạ – lẽ đền vay

Giữ tâm khiêm hạ – trò khắp chốn

Gìn lòng hiếu kính – khắp nơi thầy!

PQT-17/11/25

Happy Vietnam’s Teacher Day!

Chấn hưng dân khí – chìa khoá phát triển trong thời đại mới

Chấn hưng dân khí – chìa khoá phát triển trong thời đại mới

 

Trong giai đoạn kháng chiến chống Pháp, người Việt chúng ta thường nhớ đến chiến lược của cụ Phan Chu Trinh là “nâng dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh”. Đó là một phát biểu mang tính chiến lược trong việc phát triển đất nước, nó đúng ở giai đoạn đó và cũng đúng cho thời hiện đại. Tương tự như vậy, cụ Phan Bội Châu cũng từng khẳng định về tầm quan trọng của dân khí: “Dân khí mạnh thì nước mạnh, dân khí yếu thì nước yếu”.

Dân trí là trình độ giáo dục của quốc dân, dân sinh chỉ đến các hoạt động kinh tế và mức độ thịnh vượng của đất nước. Vậy còn dân khí là gì, vì sao nó thật sự quan trọng cho việc phát triển đất nước, đặc biệt là trong giai đoạn hiện nay, khi đất nước đang chuyển mình, hội nhập với quốc tế trong thời đại mới, thời đại AI và toàn cầu hoá. Bài viết này tập trung làm rõ khái niệm dân khí, tầm quan trọng của nó trong việc phát triển đất nước ở bối cảnh xã hội hiện đại của Việt Nam, và gợi ý một vài giải pháp để nâng cao dân khí của nước ta.

·       Dân khí là gì?

Theo định nghĩa trong từ điển tiếng Việt, “dân khí” là tinh thần, ý chí, lòng tự trọng và năng lực tự chủ của toàn thể nhân dân. Theo đó, dân khí cao là yếu tố cốt lõi tạo nên sức mạnh dân tộc. Nếu dân khí mạnh thì người dân tin vào năng lực của mình, và phát huy khả năng làm chủ vận mệnh, và tích cực đóng góp vào việc phát triển kinh tế gia đình, cộng đồng và xã hội. Nếu dân khí yếu thì người dân bạc nhược, rụt rè, thiếu tự tin, không tin rằng mình có thể làm việc lớn hay đóng góp vào việc cải sửa nhưng thói hư tật xấu của xã hội.

Trong một xã hội mà dân khí yếu ớt, mọi người đều ỷ lại, trông chờ vào chính phủ hay người khác có thể giúp giải quyết vấn đề của mình, và cuối cùng họ bất lực nhìn mọi thứ ngày càng tệ đi mà không còn ý chí cải sửa hay không thể thay đổi thực trạng. Trong bối cảnh đó, quan chức ngày càng trở nên tham nhũng, tội phạm ngày càng nhiều, mọi người chỉ quan tâm đến bản thân, mà thờ ơ với công việc chung, vận nước để mặc cho số phận và may rủi. Đó thật sự là một bi kịch của đất nước vì mọi người mất hết hy vọng và không còn tin tưởng vào tương lai tươi sáng nữa.

·       Tầm quan trọng của dân khí trong bối cảnh hiện nay

Vì vậy, bên cạnh nâng cao dân trí thì chấn hưng dân khí là một nhiệm vụ sống còn để phát triển đất nước, để chuyển đổi đất nước từ giai đoạn bị đô hộ, nghèo nàn, lạc hậu, thiếu tự chủ sang giai đoạn tự chủ, độc lập và phát triển. Dân khí có thể xem là sức mạnh tinh thần của dân tộc. Nó được thể hiện qua lòng yêu nước (có lý trí), ý chí tự cường, tinh thần đoàn kết, độc lập, tự chủ, và khát vọng vươn lên. Dân trí và dân khí là 2 đôi cánh cần thiết để nâng cao đời sống kinh tế, phát triển “dân sinh” và xây dựng một đất nước ấm no, hạnh phúc.

Nói chung, dân khí là nguồn năng lượng tinh thần to lớn, giúp dân tộc vượt qua nghịch cảnh, khó khăn (như thời kỳ kháng chiến, đổi mới). Nó chính là động lực nội sinh cho phát triển kinh tế, khoa học, giáo dục và văn hóa, đồng thời, nó cũng là lá chắn xã hội trước sự xâm nhập của chủ nghĩa thực dụng, thờ ơ, vô cảm như trong bối cảnh hiện đại của chủ nghĩa tiêu dùng và “makeno” (mặc kệ nó).

Đặc biệt, trong bối cảnh ngày nay, dưới sự tác động của toàn cầu hóa, tiến bộ công nghệ và cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt, việc chấn hưng dân khí càng trở nên một nhiệm vụ cấp bách để khôi phục lại niềm tin xã hội, thúc đẩy kinh tế phát triển theo hướng hội nhập và bền vững của Việt Nam. Trong bối cảnh hiện đại, dân khí còn thể hiện ở tinh thần khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, trách nhiệm công dân, dám nghĩ dám làm, và ý thức hội nhập quốc tế của giới trẻ trong thế kỷ 21.

·       Thực trạng dân khí ở Việt Nam hiện nay

Bên cạnh những điểm tích cực của dân khí được kế thừa từ truyền thống của dân tộc, như: tinh thần yêu nước, tương trợ, đoàn kết…, giới trẻ ngày nay có nhiều điều kiện thuận lợi trong việc học tập, giao lưu quốc tế và tiếp nhận công nghệ mới, nên họ cũng có nhiều khát vọng phát triển, vươn lên, và tiếp cận tri thức toàn cầu.  Tuy nhiên, cũng có nhiều điểm hạn chế của dân khí ở nước ta hiện nay, như: sự thờ ơ với các vấn đề chung của đất nước, thiếu tinh thần trách nhiệm xã hội, suy thoái về đạo đức, thiếu lý tưởng sống, an phận, ngại đổi mới, sợ va chạm, “sĩ khí rụt rè”, tâm lý sính ngoại, tự ti dân tộc, xem nhẹ giá trị truyền thống…

·       Một vài gợi ý về giải pháp chấn hưng dân khí trong giai đoạn hiện nay

- Phát huy tinh thần dân chủ ngay từ các bậc học phổ thông, giúp học sinh quen dần với việc tự giác và tự chịu trách nhiệm trong các sinh hoạt chung.

- Chú trọng giáo dục các giá trị đạo đức từ gia đình, và cộng đồng. Tôn vinh những bài học về nhân ái, liêm chính, trách nhiệm trong cộng đồng.

- Khôi phục niềm tin xã hội bằng việc xử lý tham nhũng nghiêm minh. Đồng thời khen thưởng các tấm gương điển hình về cống hiến, sáng tạo, trung thực, và có lý tưởng trong xã hội.

- Khuyến khích tư duy phản biện, củng cố các thiết chế về tự do ngôn luận như báo chí, mạng xã hội… để khuyến khích giới trẻ dám nghĩ, dám làm, lên tiếng, tố giác các sai phạm, và đóng góp vào việc đề xuất các giải pháp, chính sách chung nhằm phát triển đất nước.

- Nâng cao vai trò của truyền thông, văn học, nghệ thuật, âm nhạc… trong bồi đắp niềm tự tin, tự lực, tự cường, và tự hào dân tộc.

- Có chính sách khuyến khích đổi mới sáng tạo, hỗ trợ doanh nghiệp trẻ khởi nghiệp, đổi mới công nghệ và đóng góp cho sự phát triển của cộng đồng.

Tóm lại, dân khí là hồn cốt của dân tộc, là “năng lượng mềm” giúp Việt Nam đuổi kịp thế giới và tiến bước trong thời đại mới. Chấn hưng dân khí cần được xem là mệnh lệnh bắt buộc ở thời hiện đại, không phải là phong trào nhất thời. Bởi đó chính là chiến lược dài hạn gắn với phát triển con người, giáo dục và văn hóa. Chúng ta hãy cùng nhau nhớ lại và thực hiện cho được lời dặn của các cụ Phan trong việc nâng cao dân khí. Chấn hưng dân khí ngày hôm nay chính là vun bồi cho tương lai phát triển bền vững của Việt Nam – một dân tộc độc lập, tự cường và sáng tạo.

PGS.TS. Phạm Quốc Trung,

Khoa QLCN, Trường ĐHBK TP.HCM

 

CHỪNG ĐÃ

Tóc xanh chừng đã bạc đầu
Mắt xanh chừng đã nhạt màu tri âm
Điệu mòn chơi tiếng đàn cầm
Bến sông nước đợi ôm dầm chờ ai

Nghe trong hồn nước u hoài
Bóng trăng cổ tích còn dài thiên thu

PTL

 

SIÊNG TU HỌC PHẬT

Phật pháp thường trụ ở đời
Bởi do còn người tu học
Chánh pháp chính là châu ngọc
Siêng tu, gắng hiểu – ai ơi

Thấy pháp nơi từng trang sách
Thấy trong ánh mắt nụ cười
Pháp thân hiện bày đủ cách
Yêu thương, trí tuệ cho người

Thức dậy mỉm cười hạnh phúc
Cảm ơn ngày mới tinh khôi
Tu học – bây giờ là lúc
Nụ cười an lạc trên môi

Đi đứng không quên niệm Phật
Nói làm suy xét tâm mình
Bình đẳng – đối người tiếp vật
Phật tâm chiếu sáng lung linh

Siêng năng tiến tu từng chút
Mỗi ngày bụi bẩn lau chùi
Tận dụng mọi giây mọi phút
Phật tâm tỏa rạng nguồn vui…

Đức Kiên

(Nguồn: tập thơ Chánh niệm)

Đường về Tây Trúc

 

Đường về Tây Trúc

Tiếng chuông ngân...
Tâm hồn lâng lâng
Thoát tục...
Mắt ngời niềm tin
Ngước nhìn lên... ngưỡng vọng

Đoàn lữ hành lên đường
Hành lý mang theo gồm có:
- ý thức đời
- tâm hồn hướng thượng
- chuỗi bồ đề
- Phật làm tâm
- Pháp làm thân, Tăng là bạn
Trên đường đi biết bao trở ngại
Đoàn người đi mãi
San bằng mọi bất công, từ bi ngập cõi lòng
Trên bước đường ấy, những ai lạc hướng
Sẽ được dẫn về
Tỉnh ngộ dứt... si mê
Kìa: xa xa thấp thoáng Liên Đài
Lữ hành rảo bước đêm ngày không nguôi

Vân Hà (TTHA)
28-6-65

KINH ĐẠI PHÚC ĐỨC

KINH ĐẠI PHÚC ĐỨC

Nên tránh kẻ xấu ác (1)

Hãy gần bậc hiền lành (2)

Tôn kính bậc đáng kính (3)

Là Phúc Đức lớn nhất

 

Sống trong môi trường tốt (4)

Thường làm những nhân lành (5)

Được đi trên đường chính (6)

Là Phúc Đức lớn nhất

 

Siêng học (7) có nghề hay (8)

Biết hành trì giới luật (9)

Biết nói lời ái ngữ (10)

Là Phúc Đức lớn nhất

 

Đươc phụng dưỡng mẹ cha (11)

Yêu thương gia đình mình (12)

Đươc hành nghề an lạc (13)

Là Phúc Đức lớn nhất

 

Sống ngay thẳng (14), bố thí (15)

Giúp quyến thuộc thân bằng (16)

Hành xử không tỳ vết (17)

Là Phúc Đức lớn nhất

 

Tránh không làm điều ác (18)

Không say sưa nghiện ngập (19)

Tinh cẩn làm việc lành (20)

Là Phúc Đức lớn nhất

 

Biết khiêm cung (21), lễ độ (22)

Tri túc (23) và biết ơn (24)

Không bỏ việc học đạo (25)

Là Phúc Đức lớn nhất

 

Biết kiên trì (26), phục thiện (27)

Thân cận bậc Thánh hiền (28)

Dự pháp đàm học hỏi (29)

Là Phúc Đức lớn nhất

 

Sống tinh cẩn (30), thức tỉnh (31)

Học chân lý nhiệm mầu (32)

Thực chứng được Niết Bàn (33)

Là Phúc Đức lớn nhất

 

Sống chung đụng nhân gian

Tâm không hề lay chuyển (34)

Phiền não hết (35), an nhiên (36)

Là Phúc Đức lớn nhất

 

Ai sống được như thế

Đi đâu cũng an lành

Tới đâu cũng hạnh phúc

Thật Phúc Đức vô biên”

 

(Nguồn: sưu tầm từ Internet)

Quốc Vương Hữu Ðức

Quốc Vương Hữu Ðức

Trong kinh Ðại-Niết-Bàn, phẩm Kim-Cang-Thân, đức Phật Thích-Ca nói: "Trong thời quá khứ vô lượng kiếp xa xưa, có đức Phật ra đời hiệu là Hoan-Hỷ Tăng-Ích Như-Lai. Lúc bấy giờ đất nước thái bình thạnh trị, dân chúng ấm no hạnh phúc an vui vô cùng, chẳng khác hạnh phúc của chư Bồ-Tát cõi nước Cực-Lạc. Ðức Phật Hoan-Hỷ Tăng-Ích trụ ở đời rất lâu, đến khi cơ duyên độ sanh viên mãn, Ngài nhập Niết-bàn ở thành Câu-Thi-Na, rừng Ta-La Song-Thọ. Sau khi Phật Tăng-Ích nhập Niết-bàn, chánh pháp còn ở đời rất lâu đến vô lượng ức năm. 

Vào lúc chánh pháp chỉ còn 40 năm cuối, bấy giờ có vị tỳ-kheo tên là Giác-Ðức trì giới thanh tịnh, đồ chúng dự nghe đông đảo. Tỳ-kheo Giác-Ðức khuyên cấm các tỳ kheo không được chứa nuôi tôi tớ, trâu bò, heo dê cùng những vật phi pháp. Ðiều nầy khiến cho các tỳ-kheo phá giới oán ghét tìm cách phá phách hãm hại tỳ-kheo Giác-Ðức. Lúc bấy giờ Quốc-vương Hữu-Ðức biết được sự việc như vậy. Vì lòng hộ trì chánh pháp, nên nhà vua đem quân lính đến bảo vệ tỳ-kheo Giác-Ðức an toàn thoát khỏi nạn.

Bọn tỳ-kheo phá giới kia tức giận gây chiến với nhà vua, làm cho nhà vua bị thương nặng. Thấy cảnh đau lòng, tỳ-kheo Giác-Ðức an ủi nhà vua rồi khen: "Lành thay! Lành thay! Vua vì hộ trì chánh pháp mà không tiếc thân mạng. Ðời sau thân vua sẽ là vô lượng pháp khí". Nghe xong lời tán thán ấy, nhà vua hoan hỷ thân tâm nhẹ nhàng, rồi tắt thở, thần thức sanh về cõi Phật A-Súc làm đệ tử thứ nhất của Phật nầy. 

Quân lính theo vua chiến đấu với bọn ác tăng và những người tùy hỷ khen ngợi tinh thần vị pháp vong thân của nhà vua đều được tâm Bồ-đề bất thối chuyển, sau khi chết đều được sanh về cõi Phật A-Súc. Còn tỳ-kheo Giác-Ðức sau khi mạng chung cũng được sanh về cõi Phật A-Súc làm đệ tử thứ hai trong chúng Thanh-văn của đức Phật nầy".

Khi thuật câu chuyện trên đây xong, đức Thích-Ca Như-Lai gọi ngài Ca-Diếp nói: "Nầy Ca-Diếp! Vị Quốc-vương Hữu-Ðức kia chính là tiền thân của ta. Còn tỳ-kheo Giác-Ðức chính là tiền thân của Phật Ca-Diếp đó vậy.

(Nguồn: Những mẩu chuyện PG dành cho thiếu nhi – Đức Kiên – tập 3)

Tứ Chánh Cần

 

Tứ Chánh Cần

Làm người ai chẳng có khi
Đam mê lầm lỡ chỉ vì ham vui
Tham sân si hận nào nguôi
Nghiệp kia ác báo ngậm ngùi kiếp xưa
Hiểu ra, hành giả ngăn ngừa
Chặt cành cây ác, trổ hoa thiện lành
Tâm hiền, phước báo trổ sanh
Ngày ngày nuôi dưỡng căn lành sớm hôm
Năm điều gìn giữ, luyện ôn
Sát sanh, trộm cắp, vọng ngôn, rượu chè
Tà dâm nhớ phải kiêng dè
Ấy là ngăn cấm, răn đe ác thần.

Vân Hà (TTHA)

---

(*) Tứ chánh cần: là 4 điều người Phật tử cần siêng năng thực hiện để tiến tu, bao gồm: Việc ác đã làm thì không làm nữa, Việc ác chưa làm thì kiên quyết không phạm, Việc lành chưa làm thì cố gắng làm, Việc lành đã làm thì càng làm nhiều hơn nữa.

 

Phân Biệt

PHẠM-TRƯỜNG-LINH

Tiếng kinh
vang động tà dương
Còn nghe lắng đọng
một phương u hoài
Bóng trần phân biệt một hai
Bóng thiên đường cũng còn dài phân ly
Chuông chiều đuổi bước chân đi
Biết đâu là bến mà về nguyên sơ.

(Nguồn: Tập thơ "Yêu giữa giòng thiền" - Phạm Trường Linh)

Vườn Lộc Uyển ngày mưa

 

Vườn Lộc Uyển ngày mưa

Về đây thăm lại chốn xưa
Nơi vườn Lộc Uyển ngày mưa bùi ngùi
Còn đây vang vọng những lời
Pháp âm vi diệu - Phật thời chuyển luân
Năm đồng tu giác ngộ dần
Tứ diệu đế-Phật ân cần mở khai
Tăng đoàn thành lập từ đây
Tam bảo đầy đủ-tròn đầy Phước ân
Về đây đảnh lễ một lần
Tri ân Đức Phật-pháp luân mở bày…

18/6/25 - Venarasi, India
Đức Kiên

Dưới cội Bồ Đề

 

Dưới cội Bồ Đề

Về thăm Lâm Tỳ Ni
Nơi hoàng hậu Maya
Đản sanh bậc kỳ vĩ
Thái tử Tất Đạt Đa

Dưới bóng cây Bồ đề
Chúng con ngồi tĩnh tọa
Gió mát mùi hương lạ
Phật đản sanh hiện về

Bảy búp sen thơm ngát
Nâng đỡ bước chân Người
Bóng Bồ đề tỏa mát
Nhân thế đội ơn Người

Từ bước chân đản sinh
Đức Thế Tôn xuất hiện
Xóa tan hết vô minh
Ngăn ác và khuyến thiện

Ngồi đây cội Bồ đề
Nhớ niềm vui khánh đản
Chánh niệm đừng quên lãng
Lời Phật xưa vọng về…

19/6/25 – Lumbini, Nepal
Đức Kiên

Kỷ niệm chuyến hành hương Ấn Độ-Nepal 06/2025

Video clip Kỷ niệm chuyến hành hương Ấn Độ-Nepal 06/2025

Link: https://youtu.be/812mf0PSQ-k?si=CyxqSIXKckJb5KTC

Thăm tháp Niết Bàn & tháp Xá Lợi

Thăm tháp Niết Bàn & tháp Xá Lợi

Về đảnh lễ Phật niết bàn

Ngậm ngùi nhìn cảnh nền hoang tháp buồn

Nhìn Phật nằm - bỗng lệ tuôn

Đâu rồi dòng pháp khơi nguồn ban sơ

Như Lai nhập diệt đến giờ

Xá lợi còn đó, ai thờ ai không ?

Lời vàng- vang vọng Pháp âm

Tự mình thắp đuốc-đèn tâm làm thầy

Nhân duyên thăm viếng nơi này

Tri ơn Đức Phật - bậc thầy thiên nhân

Chấp tay, thành kính ân cần

Mong cho pháp Phật xa gần chiếu soi

Mong từ quang sáng muôn nơi

Chúng sanh tin hiểu, vâng lời, an vui…

Kushinagar, India-20/06/2025

Đức Kiên

Viếng thăm tháp Đại Giác

Viếng thăm tháp Đại Giác

Uy nghi bảo tháp Bồ Đề

Nơi Phật giác ngộ quay về chân tâm

Bảy tuần thiền định quyết tâm

Bồ đề che chở nảy mầm vô ưu

Một sớm mai thoát ngục tù

Vô minh vén bỏ mây mù dẹp tan

Từ nay sáng rực ánh vàng

Chiếu soi khắp nẻo thế gian mê mờ

Trời xanh mây trắng lững lơ

Dòng xanh, chim hót, bên bờ Ni-Liên

Thế tôn-ánh mắt thật hiền

Mỉm cười chào đón mọi miền chúng sanh

Về đây đảnh lễ cha lành

Tri ân, tưởng nhớ, nhiễu quanh Bồ đề

Về đây dưới cội Bồ đề

Học theo lời Phật-trở về chân tâm…

Bodhgaya, India - 16/06/25

Đức Kiên

HỒI HƯỚNG CÔNG ĐỨC

 HỒI HƯỚNG CÔNG ĐỨC

“Nguyện đem công đức này
Hướng về khắp tất cả…”
Hồi hướng phước hôm nay
Đến chúng sanh mọi ngả

Dầu ít oi công đức
Cũng nguyện chia mọi loài
Bởi tâm không vô ngại
Niềm vui bỗng nhân hai

Công đức do tâm hiện
Bởi khai ngộ chuyển mê
Lánh ác, và phục thiện
Đem lợi lạc trăm bề

Bởi công đức vô lượng
Đem cho khắp chúng sanh
Phước đức sinh vô lượng
Phật đạo sẽ chóng thành!

Nam mô Công đức lâm Bồ tát Ma ha tát!

(Nguồn: Tập thơ Chánh niệm – Đức Kiên)