Bàn về việc di dời trường ĐHBK HCM
Mấy tuần nay, dư luận bản nhiều về đề án di dời trưởng ĐHBK
HCM để trả lại 14ha của cơ sở 1 (268 Lý Thường Kiệt) cho TP. HCM sử dụng vào việc
khác. Sự việc bắt đầu từ 1 văn thư của một công ty bất động sản xin được tham
gia vào quá trình này, nhưng sau đó hóa ra đây là một chủ trương của TP.HCM và
có sự đồng thuận của Đảng ủy ĐHBK HCM. Như vậy đây không chỉ là một ý tưởng bộc
phát của một công ty tư nhân mà là một kế hoạch đã có từ trước của chính quyền
và nay được xới lên.
Trước tiên, ta cần đánh giá xem chủ trương di dời trường đại
học trong nội thành ra ngoại thành có đúng hay không. Trong chính trị thì chủ
trương luôn đúng, nhưng trong khoa học quản lý thì không có gì tuyệt đối đúng,
mà cần xem xét việc đặt vấn đề có đúng hay chưa và có phù hợp với giai đoạn này
hay không. Qua nhiều bài viết trên mạng xã hội dễ dàng nhận thấy việc di dời
trường đại học ra ngoại thành là chủ trương sai vì nó đặt bài toán không đúng.
Bài toán quan trọng của thành phố là tối ưu hóa quỹ đất và giải quyết vấn đề kẹt
xe.
Về việc sử dụng đất không hợp lý và lãng phí đất công thì còn
hàng trăm dự án treo của TP cần phải được giải quyết (như: Thủ Thiêm, Đồng Khởi,
Lê Duẩn, Hai Bà Trưng, Bình Quới, Nguyễn Văn Linh… và nhiều trụ sở UBND cấp phường
quận còn bỏ trống), trong khi trường ĐHBK đang sử dụng đất rất hiệu quả trong
công tác đào tạo, NCKH và kết nối DN. Vấn đề của trường ĐHBK là làm sao đầu tư
thêm nữa về cơ sở hạ tầng để có thể phát huy vai trò dẫn dắt trong một hệ sinh
thái khởi nghiệp, đổi mới, sáng tạo và trở thành trung tâm trong việc kết nối
và phát huy nguồn lực trí tuệ, đưa đất nước phát triển mạnh theo định hướng
công nghệ và kinh tế tri thức. Di dời trường ĐHBK không giúp giải quyết vấn đề
sử dụng đất công kém hiệu quả mà còn có nguy cơ trở thành dự án treo hoặc sử dụng
cho mục đích khác kém hiệu quả hơn.
Về vấn đề kẹt xe, nhiều bài viết trên mạng xã hội cũng đã
phân tích các điểm nóng về kẹt xe không nằm ở khu vực quanh trường ĐHBK TP.
HCM. Lý do là các sinh viên chương trình chính quy (chiếm 2/3 tổng số sinh viên
trưởng) đã học ở cơ sở 2 (Dĩ An, Thủ Đức) ở xa trung tâm TP.HCM. Hơn nữa lịch học
của các lớp ĐH và SĐH hiện được sắp so le nhau, và phân bổ cả trong tuần và cuối
tuần, nên không dẫn đến tình trạng kẹt xe vào giờ cao điểm. Vậy khi không có vấn
đề về kẹt xe thì việc di dời cơ sở 1 là không cần thiết vì nó không giải quyết
vấn đề gì cả.
Hơn nữa, khi nền kinh tế ngày nay đang chuyển dịch về kinh tế
tri thức, kinh tế số, ở đó trường đại học đóng vị trí trung tâm của động lực
phát triển, thì việc duy trì chính sách di dời trường đại học ra khỏi trung tâm
TP là không phù hợp về thời điểm. Trường ĐHBK HCM với 11 khoa và nhiều CTĐT cả ở
bậc đại học và SĐH đã đào tạo ra nhiều nhân tài, đóng góp vào nguồn nhân lực chất
lượng cao cho TP và các tỉnh phía Nam. Trường đang đẩy mạnh quốc tế hóa, đạt
các kiểm định quốc tế và định hướng trở thành trường đại học hàng đầu trong khu
vực Đông Nam Á. Giữ trường ĐHBK trong trung tâm thành phố sẽ góp phần quan trọng
vào việc biến TP.HCM trở thành cầu nối giao lưu quốc tế, trao đổi văn hoá, KHCN
và du lịch. Trường ĐHBK sẽ là niềm tự hào của thành phố vì là trường đại học có
bề dày lịch sử và đóng góp vào sự phát triển vững mạnh của đất nước trong kỷ
nguyên tri thức và hội nhập quốc tế.
Ngoài ra, sở dĩ mọi người chú ý đến đề án này còn bởi ý nghĩa
lịch sử của trường ĐHBK. Đây là nơi bao thế hệ kỹ sư, cử nhân… đã trưởng thành
và đang đóng góp tích cực vào quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa của đất
nước. Trường ĐHBK HCM có lịch sử hình thành 70 năm, với truyền thống Phú Thọ-Bách
Khoa và cộng đồng cựu sinh viên đông đảo, có mặt ở hầu hết các tổ chức, DN tên
tuổi ở Việt Nam. Mọi người nhìn vào chính sách của TP. HCM để xem cách chính
quyền đối xử với nguồn lực tri thức và vai trò của trưởng đại học ở đâu trong
chính sách phát triển của thành phố trong thời gian tới. Nếu thành phố vẫn nhất
quyết di dời trường ĐHBK sẽ khiến mọi người nghi ngờ về có lợi ích nhóm và nhận
thấy sự mâu thuẫn trong chiến lược của TP. HCM.
Vì vậy, là một người con trong đại gia đình Phú Thọ Bách
Khoa, tôi xin được góp một tiếng nói nhỏ bé đến các cấp thẩm quyền của thành phố,
những người có trách nhiệm ra quyết định liên quan đến đề án này, hãy nên cân
nhắc thận trọng các ý kiến góp ý, nên giữ lại trường ĐHBK trong trung tâm thành
phố như mong mỏi và nguyện vọng của nhiều thế hệ sinh viên, CB-GV trường và cộng
đồng có quan tâm. Rất mong, TP. HCM sẽ có quyết sách phù hợp về việc di dời trường
ĐHBK HCM. Hy vọng TP.HCM sẽ trở thành đầu tàu về KHCN cho cả nước trong nền
kinh tế tri thức, ở đó các trường đại học trong thành phố sẽ là trung tâm của hệ
sinh thái đổi mới, sáng tạo và khởi nghiệp. Các thế hệ công dân tương lai của
TP. HCM sẽ rất biết ơn về quyết định đúng đắn này. Mong lắm thay!
PGS.TS. Phạm Quốc Trung,
Khoa Quản lý Công nghiệp, Trường ĐHBK,
ĐHQG HCM
